आई लभ यु डार्विन!

 - डिकेन्द्र ढकाल

 

समय कहिले, कसरी बित्यो भन्ने हामीलाई पत्तै भएन। अस्ट्रेलियाको डार्विनबाट उडेर अहिले सिङ्गापुर विमानस्थलमा ट्रान्जिटमा बसिरहँदा, बितेका तीस दिन आँखाअघि एउटा सुन्दर चलचित्रझैँ घुमिरहेका छन्। म, श्रीमती चन्द्रा, छोरी हेमशिखा र छोरो हेमाङ्क चारैजनाका लागि यो यात्रा विदेश भ्रमण मात्र रहेन; यो त पारिवारिक प्रेम, सामीप्य र खुसीको एउटा अविष्मरणीय उत्सव नै बन्यो जीवनकै।

२०२६ जनवरी १० को त्यो बिहान। डार्विन एयरपोर्टको इमिग्रेसन कक्षबाट बाहिरिने स्वचालित ढोका खुल्नेबित्तिकै बाहिरको स्वच्छ हावाले मात्र होइन, छोरी दीपशिखा र ज्वाइँले बोकेका पुष्पगुच्छाको सुवाससहितको स्वागतसँगै एकाएक हामी सबै छ जना नै अँगालोमा बाँधियौँ। त्यो अङ्कमालमा एउटा यस्तो न्यानोपन थियो, जसले हजारौँ किलोमिटरको यात्राको थकाइलाई एकै पलमा पखालिदियो। अस्ट्रेलियाको हाम्रो घुमफिर र बसाइ डार्विनको मिलनर (Millner) स्थित छोरी–ज्वाइँको आवासबाट सुरु भयो। त्यो हाम्रा लागि आफ्नै आरामदायी बास मात्र नभएर रमाउने, हाँसो गर्ने, दिनहुँ केही न केही नयाँ नयाँ रमाइलो गर्ने र आत्मीयताको केन्द्र बन्यो। छोरी र ज्वाइँ दुवैले पारिवारिक समय र हाम्रै आतिथ्यमा कुनै कमी नहोस् भनेर नै महिना दिनका लागि बिदा लिएकाले हाम्रा समय निकै मस्तसँग घुम्न र रमाउनमै व्यस्त बनेर बिते।
सप्ताहान्तका अन्तिम दिन आइतबार ज्वाइँ र म स्थानीय 'सन्डे मार्केट' तिर लाग्थ्यौँ। त्यहाँका ताजा तरकारीका स्टल र मानिसहरूको चहलपहलले मलाई डार्विनको वास्तविक जनजीवनसँग साक्षात्कार गराउँथ्यो। त्यो शनिबार र आइतबारमात्र लाग्ने बजारमा नेपालीहरू पनि धेरै आउँदा रहेछन् कृषककै बारीमा फलाइएका अनेकौँ थरी स्थानीय तरकारी र फलफूल किन्न। राति अबेरसम्म बसिने भएकोले बिहानको जीवन सबैको अलि ढिलो सुरु हुन्थ्यो। सबै हलिडे मुडमा। ज्वाइँ र म भने जति बजे सुते पनि बिहान चाँडै नै उठ्ने बानी! घरको बाहिर कौसी थियो, उत्तर देखिने। अर्थात् ​६ -७ हजार किलोमिटर त्यही दिशामा नेपाल छ। म त्यही कौसीमा बसेर कफीका साथ किताब पढ्दै दिनको सुरुवात गर्थेँ। अब नेपाल फर्केपछि मलाई बिहान आफ्नो छतमा बसेर कफी खाँदा दिनहुँ छोरी वा ज्वाइँले बनाएर दिएको त्यो कफी कौसीमा बसेर खाएको सधैँ याद आउने छ।  नेपालकै जस्तो गरेर चन्द्राले बनाएको दाल, भात, तरकारी र अचार अनि मोहीको लन्चपछि दिउँसो सधैँ कतै न कतै घुम्ने योजना बन्थ्यो। दिनभरिको घुमाइपछि साँझ घर फर्किँदा भान्साबाट छोरी र ज्वाइँले पकाउने नयाँ–नयाँ अस्ट्रेलियाली परिकारको बास्ना र डाइनिङमा हुने गफले हामी सबैलाई व्यक्तै गर्न नसकिने सुखद आभास भएको वातावरण बन्दथ्यो। प्रत्येक दिन हामी मध्यरातसम्म गफ्फिएर वा फिल्म हेरेर बस्थ्यौँ। सोले र पिके फिल्म हेरेका रातले नेपालमा एक्लै बसेर राति फिल्म हेर्दा हाम्रो मन डार्विनको मिल्नरमा पुग्ने निश्चित छ।

डार्विन: नीला, राता समुद्र र रङ्गीन याद
डार्विनका समुद्री किनारमा पुग्नु त मिल्नर बसाइका क्रममा हाम्रा नियमित गन्तव्य नै बने। कि बिहान मर्निङ वाकको निहुँमा पुग्ने कि साँझको हावा खान। सी साइड (Sea side) सम्म कारमा पुगी कार पार्किङमा छोडेर हामी सफा कालोपत्रे फुटपाथमा हिँड्दै समुद्रमा खुट्टा चोपल्न पुग्थ्यौँ। यसरी पटक पटक कलेन बीच (Cullen Beach), लाराकिया (Larrakeyah) र नाइटक्लिफ (Nightcliff) का सुरम्य तटमा समय बितेको पत्तै भएन। नाइटक्लिफमा त हामी पटक–पटक पुग्यौँ; एकपटक त बालुवा र पानीमा यसरी रमाइयो कि सुरुमा पानी पर्न सुरु गर्दा ओत खोजेका हामी पछि शरीरको एक त्यान्द्रो कपडा पनि ओभानो नरहने गरी पानीका छालमा रमायौँ। समुद्र एक्कासि बढेर आउँदा तानेको छालले कान्छी छोरी हेमशिखाको एउटा चप्पल त्यहीँ सदाका लागि बगाएर लग्यो। हेमशिखाले सम्झनास्वरूप अर्को एउटा चप्पल जतनले लिएर आई।
ज्वाइँ र म वाकमा इस्ट पोइन्ट (East Point) गयौँ । अनि अर्को एक दिन ज्वाइँ, चन्द्रा र म ब्रिन्किन (Brinkin) गयौँ। वास्तवमा East Point र Brinkin का morning walk गरिने गोरेटाहरू डार्विनको अर्को अनुहार रहेछन्। यहाँ पर्यटकहरू दोस्रो विश्वयुद्धका अवशेष, जापानी बम आक्रमणका चिन्ह र खुला समुद्र हेर्न पनि आउँदा रहेछन्। म यिनै इतिहास र भूगोल जोडेर कथा सुनाउने ढुङ्गामा राखिएका चिन्हका फोटो खिच्दै हिँड्थेँ, “यो ठाउँ किन यति रणनीतिक थियो?” भन्ने प्रश्न मनमा खेलाउँदै।
अनि Cullen Beach र Nightcliff डार्विन आउने हरेक पर्यटक पुग्ने ठाउँ नै रहेछन्। यहाँ मानिसहरू समुद्रमा पौडी खेल्नभन्दा पनि, समुद्रसँगै हिँड्न आउँछन्; सूर्यास्त हेर्न, कुकुर डुलाउन, चुपचाप बस्न। चन्द्राले यहाँ फोटो खिच्दा बारम्बार भन्थिन्, “यहाँ pose चाहिँदैन, बस उभिँदा पनि फोटो राम्रो आउँछ।” र फोटो खिचाइहाल्थिन्; तर पोज दिएर! ममीलाई नयाँ ठाउँ आयो कि पोज दिइहाल्नुपर्ने भनेर कान्छीले जिस्काउँथी!
एक साँझ डार्विन वाटरफ्रन्टको 'वेभ लागून'मा टहलिँदै गर्दा अचानक आकाशबाट बाल्टीबाट घोप्ट्याएझैँ पानी दर्किएको त्यो साँझ म कहिल्यै बिर्सन्नँ। हामी बसेको ठाउँबाट समुद्र किनार हेर्न टाढै पुगेको हेमाङ्क बतासे ठुलो पानीले आँखा नै हेर्न नमिलेर पनि दौडेर रुखको ओतमा आउनुपर्दा ऊ चिप्लेर लड्यो। हामी एउटा विशाल रुखमा ओत लाग्न बसेका थियौँ। पछि पानीले त्यहीँ सबैजना भिजिसकेपछि पनि रमाइलो सम्झनाका लागि “गुलियो जेरी …”तिमी त मेरी हौ” बोलको गीतमा हामीले 'टिकटक' बनाउँदाका ती पल कहिले बिर्सिन सकिन्छ होला र!
खासमा हामीले डार्विनलाई कुना–काप्चासम्म नियाल्ने मौका पायौँ। कोस्टल रिजर्भ, लि पोइन्ट र होम्सका शान्त सुसेलीदेखि लिएर विसार्ट र चार्ल्स डार्विन नेसनल पार्कको प्राकृतिक मनोरम कुनाकुनासम्म हामी पुग्यौँ। अझ डार्विन सहरबाट बाहिर च्यानल आइल्यान्डसम्मको त्यो लामो ड्राइभले उत्तर अस्ट्रेलियाको भूगोल, प्राकृतिक वनस्पति र फराकिला र असाध्यै राम्ररी सम्भार गरिएका सडक, पुल र दैनिक जीवनका सामान्य कुरालाई पनि ध्यान दिएर निर्माण गरिएका पार्क, अनि बाटाभरि जताततै खानेपानी, शौचालय आदि सुविधाले अस्ट्रेलियाको विकास र पद्धतिमा आधारित सभ्यताको जानकारी दियो।
सम्झनाका अमेट छाप धेरै छन्। एजक्लिफ लाराकियामा त्यो छोरी ज्वाइँका साथीहरू र पारिवारिक जमघटको पिकनिक र सनसेट पार्कमा बिताएका राता साँझहरू हाम्रा सम्झनाका एल्बममा सधैँका लागि कैद भएका छन्। डार्विन भन्दा निकै टाढा लिचफिल्ड पार्कका वाङ्गी फल्स (Wangi Falls) र फ्लोरेन्स फल्समा गरिएको लङ ड्राइभ टुर, अनि हेमाङ्कले होवार्ड स्प्रिङ पार्कको पिङमा खेल्दै, कृत्रिम झरना र पोखरीमा नुहाउँदै रमाएका अनुभवले हामीलाई आफ्नै बाल्यकालको स्मृतिमा फर्काइदियो। क्याजुआरिना मलमा छोरीहरूले हामीलाई सपिङ गराउँदाको अनुभव होस् या टेरिटोरी वाइल्ड लाइफ पार्कमा कङ्गारूसँगको सामीप्य, हरेक क्षण उत्तिकै प्रिय रहे।
डार्विनमा सुरुमा थोरै समय बिताएर बढी समय यात्राको पछिल्लो भागमा नै डार्विनलाई दिने योजनाअनुसार हामी डार्विन पुगेको ४ दिनपछि सिड्नी उड्यौँ, छजना नै। माथि वर्णन गरेका अनुभव सिड्नीबाट फर्केपछिका पनि हुन्। 

डार्विनको त्यो शान्त र आत्मीय वातावरणपछि सिड्नी वास्तवमा एउटा रङ्गीन र भव्य आँधी जस्तै हाम्रो सामु आयो। किरिबिली (Kirribilli) स्थित हाम्रो बसाइ रहेको टावरबाट ओपेरा हाउस र हार्वर ब्रिज हाम्रै झ्यालका पाहुना जस्ता लाग्थे। सर्कुलर की (Circular Quay) देखि हार्वर प्लाजा वाकसम्मको त्यो हिँडाइमा संसारभरिका मान्छेका सपनाहरू ठोक्किएको अनुभव हुन्थ्यो। खासमा किरिबिल्लीको Bridge View Tower पर्यटकका लागि यो ‘प्राइम लोकेसन’ नै रहेछ। यहाँ अपार्टमेन्ट पाउनै गाह्रो। भर्खरै क्रिसमस र नयाँ वर्ष सकिएको समय र महिना दिन अघिनै छोरीहरूले बुक गरेकोले पो यो ठाउँमा बस्न सम्भव भएको रहेछ। हाम्रो लागि बिहान झ्याल खोल्दा Harbour Bridge, Opera House र समुद्र एकै फ्रेममा देखिनु साँच्चिकै अद्भुत अनुभव थियो।
सिड्नीमा हामी रेल, बस, फेरी र क्रुजमै घुम्यौँ। Opal card ट्याप गर्दै हिँड्नु नै यहाँको पर्यटकको दैनिकी बन्दो रहेछ। ओपल कार्ड अर्थात् यातायातको भाडा तिर्न बस, ट्रेन र रेलका ढोकामा ट्याप गर्नु पर्ने पैसा हालिएको कार्ड। सी लाइफमा सार्क भ्यालीभित्र पानी मुनि माछासँग रमाउँदा र वाइल्ड लाइफ सिड्नी जूमा हेमाङ्कका ती अचम्म परेका आँखाहरू र लुना पार्कको त्यो ठूलो हाँसोले यात्रालाई थप जीवन्त बनायो। एक साँझ हामी डार्लिङ हार्वरमा fireworks हेर्न गयौँ। जब आतिशबाजी सुरु भयो, आकाशका रङ्गहरू पानीमा प्रतिविम्बित हुँदा लाग्थ्यो, सिड्नीले हाम्रो स्वागतमा उत्सव मनाइरहेछ। 'द मोमो हब' र टाउन हल नजिकैको 'नमस्ते' रेस्टुरेन्टमा डिनर गर्दा परदेशमा पनि आफ्नै माटोको स्वाद र सुगन्ध पाइन्थ्यो। यहाँ मैले एउटा कुरा भन्न छुटाए धेरै छुट्छ! त्यो के भने यति टाढा आएपछि पनि नेपाली रेस्टुरेन्ट खोजेर जान मन लाग्ने र त्यहाँ पुगेपछि मोमो चाहिँ छुटाउनै मन नलाग्ने!
सिड्नीको यात्रा भनेकै रेल, बस र फेरीको एउटा व्यवस्थित लय रहेछ। Star Light Dinner Cruise ('स्टार्लाइट डिनर क्रूज') पानी जहाजमा चढेर फार्म कोभ र क्रमोर्न पोइन्टतिर सागरमा सयर गर्दा जहाजको डेकबाट सिड्नीका सहर नियाल्नुको आनन्द नै बेग्लै थियो। वास्तवमा Star Light Dinner Cruise पर्यटकका लागि रोमान्टिक र हाम्रो लागि सिड्नीलाई सागरबाट बुझ्ने मौका थियो। रातको अँध्यारोमा पानी जहाजको छानामा चन्द्रमा मुनि चन्द्रा र म बस्दा हामी पनि उत्तिकै रोमान्चित बन्यौँ। चन्द्राले समुद्री हावामा रातको चिसो बताससँग जुधेर धेरै फोटो खिचाइन्। अर्को दिन सिड्नी हार्वरका छालहरू छिचोल्दै म्यान्ली बीचसम्मको फेरी यात्रा गरेर बिताएका सुस्ताएका क्षणहरू झनै रोमान्टिक रहे।
एक दिन बिहानै ज्वाइँ र म हामी बसेको ब्रिजभ्यू टावरबाट सुरु गरेर हार्बर ब्रिजमाथि पैदल यात्रा गरी पुल पार गरेर, हामीले दिनहुँ झ्याल र कौसीबाट देख्ने समुद्रपारि ओपेरा हाउस पुग्यौँ। रोयल बोटानिकल गार्डेनका पुराना रूखहरूमा इतिहासको कथा सुनेर मर्निङ वाक पूरा गरी फर्क्यौँ। यति धेरै हिँडिएछ कि रमाउँदै फर्किने बेलामा हामीलाई ट्रेन चढौँ चढौँ लागेको थियो। अनि एक दिन दिउँसो वेस्टफिल्ड सिड्नी टावर चढेर त्यहाँबाट ३६० डिग्रीमा सहरलाई नियाल्दा सिड्नी खुम्चिएर एउटा सुन्दर चित्र जस्तै देखियो।
अर्को यात्रा छ अविष्मरणीय मस्तीको; बन्डी बीचमा। हामी सबैका लागि बन्डी यात्राको कौतूहलता नै थियो! पानी परेर बिगार्ला भन्ने पिर थियो, तर दिन यति घमाइलो बन्यो कि छालमा तैरिँदै पौडिँदा सबैजनाको रमाइलोको सीमा रहेन। खासमा सबैलाई उन्मुक्त बेपर्वाह मस्ती! दीपशिखाले सबैले बिन्दास भएर छालमा डुब्दै बग्दै रमाइलो गरेको तमासा क्यामरामा हाँस्दै हाँस्दै कैद गरी!
सिड्नीमा सहरदेखि टाढा एडमन्डसन पार्कको एक रातको बसाइपछि सिड्नी शो ग्राउन्डको विशाल एकोर (Accor) स्टेडियमले यहाँको विकासको उचाइ देखाइदियो। त्यसपछि हेमाङ्क र हेमशिखालाई डीएफओ (DFO) को सपिङले यात्रामा मनका रहरहरू पनि पूरा गरिदियो।

त्यसपछि फ्लिक्स बस (Flixbus) चढेर हामी क्यानबेरातिर लाग्यौँ, जहाँ सहरको कोलाहल एकाएक शान्तिमा बदलियो। ४ घण्टा लामो बस यात्रामा हामीले अस्ट्रेलियाका विशाल खाली आवादी नभएका मैदान, वन र कतै कतै खेतीपाती र व्यवस्थित गाई र भेडाका फार्म देख्यौँ। दुई दिनको क्वीनबियन (Queanbeyan) को बसाइ र त्यहाँका पार्कहरूले यात्रालाई एउटा नयाँपन प्रदान गरे। राजधानी भए पनि क्यानबेराले आधुनिक सहरको झल्को दिने कुराभन्दा पनि सुव्यवस्थित र योजनाबद्ध सहरको नमुना भएको प्रमाण पेस गर्‍यो। माउन्ट एन्स्लीबाट क्यानबेरालाई हेर्दा यो मान्छेले बनाएको सबैभन्दा व्यवस्थित बगैँचा जस्तो देखिन्थ्यो। अस्ट्रेलियन वार मेमोरियल र पार्लियामेन्ट हाउस नियाल्दा इतिहास र शक्तिको गहिराइ बुझियो। हामी क्यानबेराबाट सिड्नी फर्केर फेरि डार्विन नै उड्यौँ।
फर्केपछि दिन घुमघाममै बिते, माथि सुरुमै वर्णन गरेका अनुभव गरेर। छोटो समयमै डार्विन 'डार्लिङ' भइसकेको थियो। यसरी ३० दिनको बसाइ ३ दिन जसरी बित्यो। हाम्रा आफ्नै रमाउने र सम्झना लैजाने शैली पनि हाम्रो साँझको गफको विषय बन्थ्यो। चन्द्रा जहाँ पुगे पनि पहिले आँखाले फोटो खिचाउने फ्रेम खोज्थिन्: कुन कुनाबाट फोटो खिच्दा ठाउँ अझ सुन्दर देखिन्छ भनेर। हेमाङ्क जहाँ पुगे पनि भिनाजुको हात समातेर भन्थ्यो: "यो ठाउँ पनि आइयो! सिटी रेल पनि चढियो, मेट्रो पनि चढियो।" सालो केटोलाई हौसाउँदै उसको भिनाजुले "अब रकेट मात्र बाँकी रह्यो" भन्दा हामी सबै हाँस्थ्यौँ। हेमशिखा दिदीसँग विशेष पोजमा फोटो खिच्न हेमाङ्कलाई फकाउँथी। म भने जहाँ नयाँ सूचना, नयाँ सन्दर्भ, नयाँ कथा देख्थेँ त्यहाँ मोबाइलमा नोट गर्थेँ, क्यामेरा खोलेर फोटो खिच्थेँ; फोटो डकुमेन्टेसन गर्थेँ भोलि सम्झँदा, लेख्दा र बुझ्दा काम लाग्ने गरी।
अन्ततः फेब्रुअरी ७ मा जब छोरी दीपशिखा र ज्वाइँलाई अँगालो हालेर बिदा भयौँ, गहभरि आँसु र मनभरि अस्ट्रेलियाको यो तीस दिने सुन्दर चलचित्र लिएर हामी काठमाडौँ फर्कियौँ। छोरी र ज्वाइँले हामीलाई खुसी राख्न गरेको मिहिनेत यी शब्दमा अट्दैन। यी हामीले अनुभूति गरेका कुरा हुन्। जहाँ भए पनि, अन्ततः सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति परिवारको साथ र माया नै रहेछ। डार्विनको मिल्नरमा लुकेको पारिवारिक सामीप्यता, सिड्नीको चमकधमक, र क्यानबेराको अनुभव सबै सम्झना बनेर मनमा सुरक्षित छन्। यो यात्रा सकिएको छैन, बरु यादहरूको एउटा नयाँ शृङ्खला बनेर मनमा सधैँ बाँचिरहनेछ।
आई लभ यु डार्विन!